İngiltere - Birleşik Krallık Şirketlerinin VKN (TIN) Numara Sistemi

İngiltere'de VKN (TIN) Nedir?

Vergi mükellefi kimlik numarası (İngilizce kısaltmasıyla TIN – Tax Identification Number, Türkçe karşılığıyla VKN – Vergi Kimlik Numarası), bir gerçek veya tüzel kişiyi vergisel amaçlarla tanımlayan benzersiz bir kodtur. Birleşik Krallık'ta ise tek ve merkezî bir "TIN" kavramı bulunmaz; bunun yerine HM Revenue & Customs (HMRC) ve Companies House farklı amaçlar için ayrı numaralar düzenler. Bu nedenle uluslararası yazışmalarda veya banka işlemlerinde "İngiltere şirketimin VKN'si nedir?" sorusuna, hangi işlemi yaptığınıza göre farklı bir numara ile yanıt verirsiniz.

Yurt dışına mal veya hizmet satan, yabancı iş ortaklıkları kuran şirketler için doğru numarayı sunmak; hem vergi uyumu hem de sözleşme güvenliği açısından kritiktir. Aşağıda her numaranın ne işe yaradığını ayrıntılı olarak inceliyoruz.

Birleşik Krallık Vergi Kimlik Numarası Türleri

2026 itibarıyla İngiltere'de bir şirketin karşılaşacağı başlıca kimlik numaraları şunlardır: kurumlar vergisi için kullanılan UTR, şirketin yasal kimliğini teyit eden CRN, katma değer vergisi için kullanılan VAT kayıt numarası, çalışan istihdamı için gereken ERN ve bireysel NIN numarası. UTR ile CRN'nin birbirinden tamamen bağımsız olduğunu ve farklı amaçlara hizmet ettiğini unutmamak gerekir.

UTR – Benzersiz Vergi Mükellefi Referansı

Unique Taxpayer Reference (UTR), HMRC tarafından atanan 10 haneli bir kurumlar vergisi numarasıdır. Limited şirket kurduğunuzda veya öz-değerlendirme (Self Assessment) kaydı yaptığınızda otomatik olarak verilir. HMRC ile yapılan tüm yazışmalarda, beyanname verirken ve vergi öderken bu numara kullanılır.

UTR Ne Zaman Kullanılır?

• Kurumlar Vergisi (Corporation Tax) kaydı ve ödemesinde,
• KDV (VAT) ve PAYE kayıtlarında,
• Yıllık kurumlar vergisi ve KDV beyannamelerinde,
• HMRC ile yazışmalarda ve hesap dönemi değişikliklerinde.

UTR'nizi kaybederseniz, şirket sicil numaranızı belirterek HMRC'den yeni bir kopya talep edebilirsiniz. Kopya, Companies House'ta kayıtlı adresinize posta ile gönderilir.

CRN – Şirket Sicil Numarası

Company Registration Number (CRN), şirket Companies House'a tescil edildiği anda atanan 8 karakterlik benzersiz bir koddur (8 rakam ya da 2 harf + 6 rakam). CRN şirketin yasal varlığını teyit eder ve kanunen antetli kağıt, fatura, web sitesi ve e-postalarda gösterilmesi zorunludur.

CRN'nin Kullanım Alanları

• Yıllık teyit beyanı (Confirmation Statement) ve şirket hesaplarının dosyalanmasında,
• Kurumlar Vergisi, KDV ve PAYE için HMRC kaydında,
• Ticari banka hesabı açılışında ve pay işlemlerinde.

VAT (KDV) Kayıt Numarası

KDV (VAT) kayıt numarası, "GB" ön eki ile başlayan 9 haneli bir numaradır ve HMRC tarafından KDV mükellefiyeti sırasında verilir. 2026 mali yılında, yıllık vergiye tabi cironuz 90.000 £ eşiğini aştığında (veya 30 gün içinde aşacağını öngördüğünüzde) KDV kaydı zorunludur. KDV'den çıkış eşiği ise 88.000 £'dur. Geçerli bir VAT numarası olmadan KDV iadesi alınamaz.

NIN ve ERN Numaraları

Ulusal Sigorta Numarası (NIN), 2 harf, 6 rakam ve bir son harften oluşan bireysel bir kimlik numarasıdır. İngiliz şirketlerinin tüm müdürlerinin bir NIN'i bulunur ve bu numara vergi iadeleri ile sosyal güvenlik kayıtlarını kişiye bağlar.

İşveren Referans Numarası (ERN), diğer ülkelerdeki EIN'e karşılık gelir. Şirketiniz HMRC'ye işveren olarak kaydolduğunda verilir. 2026/27 vergi yılında bir çalışanın kazancı haftalık Alt Kazanç Sınırı (129 £/hafta) seviyesine ulaştığında PAYE ve ERN kaydı gerekli olur.

Karşılaştırma Tablosu ve 2026 Oranları

2026 Güncel Vergi Oran ve Eşikleri

Vergi Numaranızı Nasıl Öğrenirsiniz?

İngiltere'de kurumlar vergisi numarasını bulmak nispeten basittir. UTR, önceki vergi beyannamelerinde, HMRC dosyalama bildirimlerinde veya çevrimiçi kurumlar vergisi hesabınızda yer alır. CRN ise Kuruluş Belgesi'nde (Certificate of Incorporation) ve Companies House sicil kaydında görüntülenebilir. Numaranızı tamamen kaybettiyseniz, HMRC'den kopya talep edebilirsiniz.

Kaynakça

• GOV.UK – Find your UTR number
• GOV.UK – VAT registration thresholds

İlgili içerikler:İngiltere Şirket Kuruluşu 2026